Punkty pobierania krwi: gdzie pobrać krew na NFZ i prywatnie

Punkty pobierania krwi działają w przychodniach i w sieciach laboratoriów. Wybór zależy od tego, kto płaci za badanie. Na NFZ krew pobiera się tam, gdzie wskaże przychodnia POZ, ponieważ badania zlecone przez lekarza POZ wykonuje laboratorium, z którym placówka ma podpisaną umowę¹. Za badania prywatne płaci się w dowolnym punkcie pobrań sieci laboratoryjnej, bez skierowania. Gdy stan zdrowia nie pozwala dotrzeć do punktu, krew w domu pobiera pielęgniarka POZ na zlecenie lekarza³.

Najważniejsze informacje

Na NFZ o miejscu pobrania decyduje przychodnia POZ: badania wykonuje laboratorium, z którym placówka ma umowę, a lekarz zleca je na podstawie wskazań medycznych¹.
W programie Moje Zdrowie przychodnia po ankiecie wystawia skierowanie i informuje, gdzie zgłosić się na pobranie krwi².
Prywatnie krew można oddać w punkcie pobrań dowolnej sieci laboratoriów, bez skierowania; cena zależy od sieci, miasta i punktu.
W domu krew pobiera pielęgniarka POZ, jeśli lekarz POZ uzna, że z przyczyn medycznych pobranie powinno odbyć się w domu³.
U niemowląt do około 6. miesiąca życia krew włośniczkową pobiera się z pięty, u starszych dzieci z palca⁶.

Gdzie jest punkt pobierania krwi na NFZ

Punkt pobierania krwi na NFZ wskazuje przychodnia POZ, w której leczy się pacjent. Część przychodni ma własny gabinet zabiegowy, w którym pielęgniarka pobiera krew, a próbki trafiają do laboratorium współpracującego z placówką. Inne kierują pacjentów do punktu pobrań tego laboratorium. W obu przypadkach badania wykonuje laboratorium, z którym przychodnia ma umowę¹, dlatego ze zleceniem z POZ nie można pójść do dowolnego punktu w mieście. Adres, godziny pobrań i ewentualną potrzebę wcześniejszego zapisu podaje rejestracja przychodni.

Zlecenie wystawia lekarz POZ, gdy badania są potrzebne do rozpoznania lub leczenia. Decyzję podejmuje na podstawie wskazań medycznych, a nie na życzenie pacjenta¹. Listę badań, które może zlecić, omawia artykuł o badaniach na NFZ w POZ.

Podobnie wygląda to w programie Moje Zdrowie. Po wypełnieniu ankiety przychodnia wystawia skierowanie na zestaw badań i informuje, na przykład telefonicznie, gdzie zgłosić się na pobranie krwi. Gdy wyniki wpłyną do przychodni, pacjent jest zapraszany na wizytę podsumowującą². Jak wypełnić ankietę, wyjaśnia tekst o ankiecie Moje Zdrowie.

Punkty pobrań krwi bez skierowania

Bez skierowania krew pobiera się prywatnie, w punkcie pobrań sieci laboratoryjnej albo przychodni, która sprzedaje badania. Badanie można kupić na miejscu lub wcześniej w sklepie internetowym laboratorium, a potem zgłosić się do wybranego punktu tej samej sieci. Przy zakupie online część sieci dolicza osobną opłatę za pobranie, a ceny różnią się między miastami, dlatego warto sprawdzić, co obejmuje kwota. Zestawy badań kupowane razem porównuje artykuł o pakietach badań.

Adresy i godziny otwarcia punktów podają wyszukiwarki na stronach laboratoriów, na przykład Synevo oraz opisanych niżej Diagnostyki i ALAB. Część wyszukiwarek pozwala też odfiltrować punkty otwarte w weekend albo pobierające krew od dzieci.

Punkty pobrań Diagnostyki i ALAB

Punkty pobrań Diagnostyki i ALAB wyszukuje się na stronach obu sieci. W obu można sprawdzić adres, godziny otwarcia i zakres usług konkretnego punktu, ale sposób wyszukiwania i nazwy filtrów są różne.

Punkty pobrań Diagnostyki pokazuje mapa punktów pobrań, na której wybiera się województwo albo miasto. Większe miasta mają osobne strony z listą punktów, na przykład Warszawa. Listę można zawęzić filtrami według atrybutów punktu i wykonywanych badań, a część punktów ma oznaczenie „Przyjazne dzieciom”. Sieć oferuje też prywatną usługę „Pobranie w domu”, realizowaną we współpracy z serwisem uPacjenta.pl.

Punkty pobrań ALAB wyszukuje się po adresie albo bieżącej lokalizacji. Filtry pozwalają wybrać punkty przyjazne dzieciom, ginekologiczne oraz otwarte w sobotę lub w niedzielę. Pobranie krwi w domu sieć oferuje jako osobną, prywatną usługę „ALAB w domu”.

W obu sieciach krew można oddać prywatnie, bez skierowania. Ze zleceniem z POZ punkt Diagnostyki albo ALAB przyjmie badanie na NFZ tylko wtedy, gdy przychodnia ma umowę właśnie z tym laboratorium¹. Informację o tym podaje rejestracja przychodni.

Punkty pobierania krwi w Warszawie, Krakowie, Poznaniu i Łodzi

W dużych miastach, takich jak Warszawa, Kraków, Poznań czy Łódź, punkty pobrań prowadzi kilka sieci laboratoriów, a do tego przychodnie publiczne i prywatne. Najprościej znaleźć najbliższy punkt w wyszukiwarce wybranej sieci, wpisując miasto albo dzielnicę. Przy badaniu na NFZ lista punktów w mieście nie ma znaczenia, bo miejsce pobrania wskazuje przychodnia.

Przy wyborze punktu przydają się cztery informacje:

godziny pobrań: badania zaleca się wykonywać rano, między 7:00 a 9:00⁵, więc liczy się godzina otwarcia punktu;
zapisy: część punktów przyjmuje w kolejności zgłoszeń, a część wymaga rezerwacji terminu;
pobrania u dzieci: nie każdy punkt pobiera krew od niemowląt i małych dzieci;
dostępność: wejście bez schodów i miejsce do pobrania w pozycji leżącej mają znaczenie dla osób, które źle znoszą pobranie.

Jak wygląda pobieranie krwi do badania

Pobieranie krwi do badania trwa zwykle kilka minut. Osoba pobierająca potwierdza tożsamość pacjenta i zlecenie, zakłada stazę na ramię, nakłuwa żyłę w zgięciu łokciowym i napełnia probówki. Krew żylną i włośniczkową mogą pobierać diagności laboratoryjni oraz między innymi pielęgniarki, położne i ratownicy medyczni⁴. Co dzieje się z próbką później, opisuje artykuł o drodze próbki krwi w laboratorium.

Na wynik wpływa przygotowanie. Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej zaleca:

zgłosić się na czczo, po co najmniej 8 godzinach bez posiłku i po lekkiej kolacji, a przy lipidogramie po 12 godzinach⁵;
przyjść rano, po nocnym wypoczynku, i odpocząć w punkcie co najmniej 15 minut przed pobraniem; przed badaniem nie palić⁵;
przez 48 godzin przed pobraniem unikać dużego wysiłku i alkoholu⁵;
poinformować personel o przyjmowanych lekach⁵. Leków nie należy odstawiać bez uzgodnienia z lekarzem.

Całą listę wraz z wyjątkami zawiera checklista przed pobraniem krwi. Osoby, które boją się igły albo mdleją przy pobraniu, powinny powiedzieć o tym przed rozpoczęciem; praktyczne wskazówki zbiera tekst o strachu przed pobraniem krwi.

Pobieranie krwi w domu

Na NFZ krew w domu pobiera pielęgniarka POZ. Warunkiem jest zlecenie lekarza POZ i sytuacja, w której z przyczyn medycznych pobranie powinno odbyć się w domu pacjenta³, na przykład u osoby leżącej. O wizytę domową prosi się w przychodni, w której pacjent ma złożoną deklarację.

Poza NFZ niektóre laboratoria i przychodnie oferują odpłatne pobranie krwi w domu. Zasady, zasięg i cenę takiej usługi podaje usługodawca.

Pobieranie krwi u dzieci

U dzieci krew pobiera się z żyły albo z palca, zależnie od wieku i rodzaju badania. Nakłucie palca stosuje się u dzieci powyżej 6. miesiąca życia i ważących ponad 10 kg⁶. Nie każdy punkt pobrań przyjmuje małe dzieci, dlatego przed wizytą warto to sprawdzić w wyszukiwarce punktów lub telefonicznie.

Rodzic zwykle towarzyszy dziecku przy pobraniu i może zostać poproszony o pomoc w jego przytrzymaniu. Wytyczne WHO podkreślają znaczenie uspokojenia dziecka i zalecają ograniczać liczbę nakłuć: jeśli po dwóch próbach nie uda się pobrać wystarczającej ilości krwi, decyzję o kolejnej próbie albo rezygnacji z badania podejmuje się po zasięgnięciu drugiej opinii⁶. O tym, czy dziecko ma być na czczo i jak długo, decyduje lekarz zlecający badanie.

Pobieranie krwi u niemowląt

U niemowląt od urodzenia do około 6. miesiąca życia, ważących mniej więcej od 3 do 10 kg, krew włośniczkową pobiera się z pięty⁶. Przy części badań potrzebna jest krew żylna, a sposób pobrania wynika wtedy z rodzaju zlecenia.

Pierwsze pobranie krwi odbywa się jeszcze w szpitalu. Na badanie przesiewowe noworodków krew z pięty nanosi się na bibułę zwykle w 3. lub 4. dobie życia, w szpitalu, w którym dziecko się urodziło; bibuła trafia do jednego z sześciu laboratoriów przesiewowych⁷. Czasem laboratorium prosi o powtórne pobranie krwi na bibułę, którą rodzice odsyłają pocztą⁷. Przebieg badania można sprawdzić na stronie Instytutu Matki i Dziecka, podając kod z etykiety wklejonej do Książeczki Zdrowia Dziecka⁷.