Profilaktyka – podaj dalej: co obejmuje kampania i z jakich badań skorzystasz we wrześniu

„Profilaktyka – podaj dalej” to ogólnopolska kampania Ministerstwa Zdrowia, która wystartowała 2 września 2026 roku i czyni wrzesień miesiącem profilaktyki³. Dla czytelnika oznacza to trzy konkretne rzeczy: w całym kraju odbywa się ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych, część uprawnionych dostaje imienne zaproszenia SMS-em lub w aplikacji mojeIKP, a same badania z programów NFZ można umówić tak samo jak wcześniej — przez internet albo w placówce. Poniższe informacje o wydarzeniach i terminach opisują stan na początek września 2026 roku.

Najważniejsze informacje

• Organizatorem kampanii jest Ministerstwo Zdrowia we współpracy z innymi resortami, samorządami, instytucjami publicznymi i spółkami Skarbu Państwa³.
• Hasło „podaj dalej” oznacza namawianie bliskich do badań; na stronie kampanii są plakaty i ulotki do pobrania¹.
• Kampania przypomina o czterech programach: Moje Zdrowie, mammografii, teście HPV HR i kolonoskopii¹.
• Od drugiej połowy sierpnia Ministerstwo Zdrowia wysyła spersonalizowane zaproszenia SMS i powiadomienia w mojeIKP⁴.
• Od 1 października 2026 roku do koszyka świadczeń gwarantowanych wchodzi program badań przesiewowych raka płuca z niskodawkową tomografią komputerową⁵.
• Kryteria programów obowiązują przez cały rok — wrzesień jest terminem kampanii, a nie terminem badań.

Na czym polega kampania „Profilaktyka – podaj dalej”

Kampania łączy przekaz medialny z zachętą do rozmowy w rodzinie. Ministerstwo Zdrowia opisuje ją jako namawianie do tego, by przypomnieć bliskiej osobie o badaniu, poinformować ją o programie albo pomóc jej umówić wizytę³. Na stronie kampanii udostępniono plakaty i ulotki do pobrania¹.

2 września minister zdrowia podpisała porozumienie o współpracy z ministrem sportu i turystyki oraz ministrem edukacji, wcześniej analogiczne porozumienia zawarto z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Aktywów Państwowych. Do działań włączyły się też spółki Skarbu Państwa i instytucje infrastrukturalne, między innymi ORLEN, PKO Bank Polski, Poczta Polska, PKP Intercity i GDDKiA³.

Powodem kampanii są niskie wskaźniki uczestnictwa. W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77 proc. uprawnionych kobiet, a z programu profilaktyki raka szyjki macicy z testem HPV HR — 15,22 proc. Do badań przesiewowych raka jelita grubego zgłosiło się w 2025 roku około 15 proc. uprawnionych³.

Wrzesień miesiącem profilaktyki: co dzieje się w kraju

We wrześniu w całej Polsce zaplanowano ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych: pikników, spotkań z ekspertami i akcji specjalnych, podczas których można porozmawiać ze specjalistami o dostępnych programach^3,1. Wykaz z podziałem na województwa prowadzi strona kampanii i bywa uzupełniany, dlatego warto sprawdzać go u źródła.

Udział w wydarzeniu nie zastępuje jednak badania. Piknik czy stoisko służą informacji, a mammografię, test HPV HR i kolonoskopię wykonuje placówka mająca umowę z NFZ.

Bezpłatne badania we wrześniu 2026 roku: kryteria w jednej tabeli

Program	Dla kogo	Jak często	Jak się zapisać
Moje Zdrowie	osoby od 20. roku życia	co 5 lat w wieku 20–49 lat; co 3 lata od 50 lat	ankieta w IKP, mojeIKP albo w przychodni POZ
Mammografia	kobiety 45–74 lata	co 2 lata	IKP lub mojeIKP; osobiście albo telefonicznie w placówce
Test HPV HR	kobiety 25–64 lata	raz na 5 lat	IKP lub mojeIKP; bezpośrednio w placówce programu
Kolonoskopia	osoby 50–65 lat; 40–49 lat przy raku jelita grubego u krewnego I stopnia	raz na 10 lat	zgłoszenie do placówki realizującej program

Kryteria i sposób zapisu podaje strona kampanii¹. Żaden z tych programów nie wymaga skierowania. Szerszą mapę programów finansowanych przez NFZ, razem z ChUK i profilaktyką chorób odtytoniowych, opisuje osobny przewodnik: bezpłatne badania profilaktyczne.

Dostałeś SMS z Ministerstwa Zdrowia o badaniu — czy to prawdziwe

Tak, spersonalizowane zaproszenia są elementem kampanii. Od drugiej połowy sierpnia 2026 roku Ministerstwo Zdrowia wysyła wiadomości SMS i powiadomienia w aplikacji mojeIKP: najpierw kobietom, które ukończyły 45 lat i po raz pierwszy mogą skorzystać z programu profilaktyki raka piersi, następnie kobietom w wieku 46–74 lat, a w kolejnym etapie kobietom w wieku 25–62 lat i osobno 63 lat w programie testu HPV HR. W największych grupach zaplanowano ponad 1,3 mln SMS-ów w programie mammografii i ponad 2,1 mln w programie testu HPV HR⁴.

Taka wiadomość przypomina o możliwości wykonania bezpłatnego badania, wskazuje, że nie jest do niego potrzebne skierowanie, i podaje drogę zapisu przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP⁴. Nie zawiera prośby o dane logowania, o podanie numeru PESEL w odpowiedzi ani o opłatę — zaproszenie nie wymaga odpowiedzi, bo termin rezerwuje się samodzielnie: w mojeIKP lub IKP przez centralną e-rejestrację, a także osobiście albo telefonicznie w placówce¹. Zasady rozpoznawania wiadomości podszywających się pod system e-zdrowia opisuje poradnik „Twoje bezpieczne IKP”⁶.

Jak zapisać się na badanie profilaktyczne

Najprostszą drogą do mammografii i testu HPV HR jest centralna e-rejestracja, dostępna w IKP i w aplikacji mojeIKP. Pozwala sprawdzić dostępne terminy, umówić badanie, zmienić termin albo je odwołać⁴. Program Moje Zdrowie zaczyna się od ankiety, po której przychodnia POZ zleca badania i zaprasza na wizytę podsumowującą zakończoną Indywidualnym Planem Zdrowotnym³. Do kolonoskopii przesiewowej zgłasza się bezpośrednio do ośrodka realizującego program¹.

Wolnych terminów jest sporo. 6 sierpnia 2026 roku centralna e-rejestracja wskazywała ponad 384 tys. terminów na mammografię i ponad 445 tys. terminów na test HPV HR w ciągu kolejnych 90 dni⁴. To stan na dzień komunikatu, a nie stała liczba. Wyniki badań, jeżeli placówka przekazała je do systemu, znajdziesz później w IKP i mojeIKP.

Program raka płuca z NDTK od 1 października 2026 roku

Od 1 października 2026 roku do koszyka świadczeń gwarantowanych wchodzi program badań przesiewowych raka płuca z niskodawkową tomografią komputerową³. Rozporządzenie przewiduje badanie co 12 miesięcy u osób w wieku 55–74 lat z konsumpcją tytoniu co najmniej 20 paczkolat i okresem abstynencji tytoniowej nie dłuższym niż 15 lat, a w węższym zakresie także u osób w wieku 50–54 lat z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Kwalifikacja odbywa się podczas wizyty kwalifikującej u lekarza⁵. Szczegóły programu opisujemy w przewodniku po bezpłatnych badaniach profilaktycznych.

Nie łapiesz się na żaden program

Kryteria wieku decydują o finansowaniu konkretnego programu, a nie o medycznej zasadności badania. Poza programem punktem wyjścia jest rozmowa z lekarzem POZ, który może zlecić badania ze wskazań — ich zakres opisuje przewodnik po badaniach na NFZ w POZ. Osoby rozważające diagnostykę poza systemem publicznym znajdą porównanie zakresu programów z ofertą laboratoriów w tekście o pakietach badań.

Kampania trwa miesiąc, programy działają cały rok

Wydarzenia i przekazy medialne kampanii „Profilaktyka – podaj dalej” zaplanowano na wrzesień 2026 roku². Kryteria programów nie są jednak związane z tym terminem: mammografia, test HPV HR, kolonoskopia i Moje Zdrowie są dostępne przez cały rok. Jeżeli wrześniowy termin nie pasuje, kolejny można umówić później na tych samych zasadach.