MCV niskie i wysokie — co oznacza wynik

MCV oznacza średnią objętość czerwonej krwinki. Niskie MCV nazywa się mikrocytozą, a wysokie — makrocytozą. Wynik pomaga klasyfikować niedokrwistość, ale nie rozpoznaje samodzielnie niedoboru żelaza, witaminy B12 ani innej przyczyny. Trzeba go czytać z hemoglobiną, RBC i RDW.

Najważniejsze informacje

MCV opisuje średnią wielkość erytrocytu i jest podawane w femtolitrach.
Niskie MCV często wiąże się z niedoborem żelaza, ale może wystąpić też w talasemii i części chorób przewlekłych.
Wysokie MCV może towarzyszyć niedoborowi B12 lub folianów, alkoholowi, chorobom wątroby, niedoczynności tarczycy i działaniu leków.
Prawidłowe MCV nie wyklucza niedokrwistości ani wczesnego niedoboru.
RDW pokazuje, czy rozmiary krwinek są zróżnicowane.
Suplement wybiera się po potwierdzeniu przyczyny, nie na podstawie MCV.

Co oznacza MCV

Skrót pochodzi od mean corpuscular volume. Analizator określa objętość erytrocytów i podaje jej średnią. MCV jest jednym ze wskaźników czerwonokrwinkowych używanych do różnicowania przyczyn anemii¹.

Orientacyjny zakres u dorosłych często wynosi około 80–100 fl, ale należy korzystać z zakresu laboratorium. U dzieci wartości zmieniają się z wiekiem, a metoda również może wpływać na wynik².

Niskie MCV — mikrocytoza

Niskie MCV oznacza, że przeciętna krwinka jest mniejsza niż przewiduje zakres. Najczęstsze kierunki oceny to:

niedobór żelaza;
talasemia i inne zaburzenia syntezy hemoglobiny;
część niedokrwistości związanych z przewlekłym stanem zapalnym;
rzadziej zaburzenia metabolizmu żelaza lub syntezy hemu.

W niedoborze żelaza często obniżają się również MCH i MCHC, a RDW może rosnąć³. Jednak samo małe MCV nie wystarcza do rozpoczęcia leczenia żelazem. Potrzebna jest między innymi ocena hemoglobiny i zapasów żelaza.

Wysokie MCV — makrocytoza

Wysokie MCV oznacza większą średnią objętość erytrocytu. Może towarzyszyć:

niedoborowi witaminy B12 lub kwasu foliowego;
regularnemu spożywaniu większych ilości alkoholu;
chorobom wątroby;
niedoczynności tarczycy;
działaniu wybranych leków;
nasilonej produkcji młodych, większych krwinek po krwawieniu lub hemolizie;
zaburzeniom szpiku.

Makrocytoza może występować bez anemii. Z kolei niedobór B12 może powodować objawy neurologiczne nawet wtedy, gdy morfologia nie jest bardzo nieprawidłowa. Dlatego prawidłowa lub tylko nieznacznie obniżona HGB nie kończy oceny, jeśli występują drętwienia, zaburzenia czucia lub problemy z chodem.

MCV w normie, ale hemoglobina niska

Niedokrwistość z prawidłowym MCV nazywa się normocytową. Może towarzyszyć chorobie przewlekłej, chorobie nerek, ostrej utracie krwi, hemolizie lub wczesnemu niedoborowi. Czasem dwie przeciwne przyczyny równoważą średnią — na przykład niedobór żelaza zmniejsza krwinki, a niedobór B12 je zwiększa.

Właśnie dlatego średnia nie opisuje wszystkich komórek. RDW oraz rozmaz krwi mogą pokazać większe zróżnicowanie.

MCV a MCH, MCHC i RDW

MCV — średnia objętość krwinki;
MCH — średnia ilość hemoglobiny w krwince;
MCHC — średnie stężenie hemoglobiny w objętości krwinek;
RDW — rozpiętość wielkości krwinek.

Te parametry są matematycznie i biologicznie powiązane. Niewielkie izolowane odchylenie może być mniej ważne niż spójny wzór kilku wyników. PTDL wskazuje je jako standardowy zestaw raportu morfologii².

Jak poprawić MCV i jaka suplementacja

Nie leczy się MCV jako liczby. Przy potwierdzonym niedoborze żelaza uzupełnia się żelazo i szuka przyczyny niedoboru. Przy niedoborze B12 albo folianów stosuje się odpowiedni składnik, a czasem potrzebne jest leczenie choroby wchłaniania. Przy wpływie alkoholu, choroby wątroby, tarczycy lub leku postępowanie jest inne.

Sam kwas foliowy nie powinien być sposobem na wysokie MCV bez oceny B12, ponieważ może zmienić obraz krwi przy utrzymującym się ryzyku neurologicznym niedoboru B12. Dawkę i drogę podania dobiera osoba prowadząca.

Co dalej z wynikiem

Sprawdź hemoglobinę, RBC, RDW, MCH i MCHC. Przy niskim MCV lekarz może ocenić ferrytynę i gospodarkę żelazową; przy wysokim — B12, foliany, TSH, wątrobę, retikulocyty i leki, zależnie od sytuacji.

Pilna ocena jest potrzebna przy duszności spoczynkowej, bólu w klatce, omdleniu, aktywnym krwawieniu lub nowych objawach neurologicznych. Ogólny schemat interpretacji opisuje poradnik jak czytać wyniki badań krwi.