MCH i MCHC niskie lub wysokie — interpretacja

MCH i MCHC opisują hemoglobinę wewnątrz czerwonych krwinek, ale mierzą co innego. MCH to średnia ilość hemoglobiny w jednej krwince, a MCHC — jej średnie stężenie w objętości erytrocytów. Niskie wyniki często występują przy niedoborze żelaza, lecz nie potwierdzają go bez pozostałej morfologii i badań gospodarki żelazowej.

Najważniejsze informacje

MCH podaje się najczęściej w pikogramach, a MCHC w g/dl lub g/l.
MCH silnie wiąże się z wielkością krwinki, dlatego zwykle zmienia się podobnie do MCV.
Niskie MCH i MCHC mogą towarzyszyć niedoborowi żelaza lub talasemii³.
Wysokie MCH często wynika z dużych krwinek, a rzeczywiście wysokie MCHC występuje rzadziej.
Nietypowo wysokie MCHC może być też sygnałem zakłócenia pomiaru.
Sam niski MCH lub MCHC nie jest wskazaniem do rozpoczęcia żelaza.

Czym różnią się MCH i MCHC

MCH pochodzi od mean corpuscular hemoglobin i odpowiada na pytanie, ile hemoglobiny przypada średnio na jeden erytrocyt. MCHC, czyli mean corpuscular hemoglobin concentration, mówi o średnim stężeniu hemoglobiny w masie czerwonych krwinek¹.

Oba wskaźniki są częścią standardowego raportu morfologii i powstają na podstawie innych pomiarów². Interpretacja zależy więc od hemoglobiny, RBC, hematokrytu i MCV.

Norma MCH i MCHC

Medycyna Praktyczna podaje orientacyjnie 27–31 pg dla MCH i 32–36 g/dl dla MCHC⁴. Zakresy różnią się jednak między laboratoriami i grupami wieku, dlatego rozstrzyga przedział na konkretnym raporcie.

Jednostki mogą być inne. MCHC zapisane w g/l będzie miało wartość liczbową dziesięć razy większą niż w g/dl. Porównywanie samej liczby bez jednostki może więc prowadzić do błędnego wniosku.

MCH i MCHC niskie — możliwe przyczyny

Niskie wskaźniki oznaczają, że krwinki mają przeciętnie mniej hemoglobiny lub jej niższe stężenie. Najczęstsze kierunki oceny to:

niedobór żelaza;
talasemia i inne zaburzenia syntezy hemoglobiny;
część niedokrwistości związanych z przewlekłym stanem zapalnym;
rzadziej inne zaburzenia wytwarzania hemoglobiny.

W niedokrwistości z niedoboru żelaza typowy układ obejmuje niską hemoglobinę, MCV, MCH i MCHC, a zapasy żelaza ocenia między innymi ferrytyna³. Wczesny niedobór może jednak nie dać od razu całego takiego wzoru.

MCH wysokie — co może oznaczać

MCH rośnie często razem z MCV, ponieważ większa krwinka mieści więcej hemoglobiny. Możliwe przyczyny makrocytozy obejmują niedobór witaminy B12 lub folianów, alkohol, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy i działanie wybranych leków.

Wysokie MCH nie znaczy automatycznie, że organizm ma „za dużo żelaza” lub hemoglobiny. Całkowite stężenie HGB może być prawidłowe albo niskie.

MCHC wysokie — dlaczego wymaga ostrożności

Rzeczywiście podwyższone MCHC zdarza się rzadziej. Może występować w wybranych chorobach błony erytrocytów, na przykład sferocytozie, oraz przy odwodnieniu krwinek⁴.

Nietypowo wysokie MCHC może też wynikać z zakłócenia próbki lub pomiaru, na przykład aglutynacji krwinek, lipemii czy hemolizy. Laboratorium ocenia wtedy spójność HGB, HCT i RBC oraz ewentualne flagi analizatora. Nie należy samodzielnie wyciągać wniosku o rzadkiej chorobie z pojedynczej wartości.

MCH niskie, ale hemoglobina prawidłowa

Taki układ może pojawić się we wczesnym niedoborze żelaza albo przy cechach talasemii, zanim rozwinie się niedokrwistość. Może być też niewielkim, nieistotnym odchyleniem metody. Ważne są MCV, RDW, RBC, ferrytyna, wywiad rodzinny i pochodzenie pacjenta.

Lekarz dobiera dalsze badania do całego obrazu. Sam MCH nie rozróżnia tych sytuacji.

Jak podnieść MCH lub MCHC

Nie ma preparatu „na MCH”. Jeśli przyczyną jest potwierdzony niedobór żelaza, uzupełnia się żelazo i szuka źródła niedoboru. Jeśli chodzi o niedobór B12, folianów, chorobę przewlekłą lub wrodzoną cechę hemoglobiny, postępowanie jest inne.

Nie należy łączyć kilku suplementów „na krew” w ciemno. Mogą utrudnić interpretację kolejnych badań, wywołać działania niepożądane albo niepotrzebnie opóźnić diagnostykę krwawienia.

Co zrobić z odchyleniem

Sprawdź HGB, RBC, HCT, MCV i RDW. Przy podejrzeniu niedoboru lekarz może zlecić ferrytynę, badania gospodarki żelazowej, B12 lub foliany. Przy nietypowo wysokim MCHC laboratorium może zweryfikować próbkę.

Pilna pomoc jest potrzebna przy nasilonej duszności, omdleniu, bólu w klatce lub aktywnym krwawieniu, a nie z powodu samej niewielkiej flagi. Cały raport krok po kroku omawia poradnik jak czytać wyniki badań krwi.