Retikulocyty, NRBC i IG — skróty morfologii

Retikulocyty (RET) to młode czerwone krwinki i pokazują, jak szpik odpowiada na zapotrzebowanie na erytrocyty. NRBC to jądrzaste prekursory erytrocytów, a IG — niedojrzałe granulocyty. Te parametry nie występują na każdym raporcie i nie mają jednej interpretacji; znaczenie zależy od wieku, całej morfologii, objawów i technologii analizatora.

Najważniejsze informacje

RET można podać jako procent i liczbę bezwzględną; w anemii liczy się odpowiedź względem stopnia niedokrwistości.
Wysokie RET mogą świadczyć o regeneracji po krwawieniu, hemolizie lub rozpoczęciu skutecznego leczenia niedoboru.
Niskie RET przy anemii mogą wskazywać na niewystarczającą produkcję krwinek.
NRBC są fizjologiczne u noworodków, ale u starszych dzieci i dorosłych zwykle wymagają odniesienia do stanu klinicznego.
IG mogą wzrastać, gdy szpik intensywnie uwalnia granulocyty, na przykład w infekcji lub stanie zapalnym.
Ret-He, IRF i P-LCR są parametrami zależnymi od aparatu i nie powinny być oceniane bez zakresu laboratorium.

Retikulocyty — co oznacza RET

Retikulocyt jest młodą formą erytrocytu, która po opuszczeniu szpiku dojrzewa we krwi. Liczba RET pomaga odróżnić sytuację, w której szpik zwiększa produkcję, od tej, w której odpowiedź jest zbyt mała.

Wynik może być podany jako RET% oraz RET#. Sam procent bywa mylący przy niskiej liczbie erytrocytów, dlatego lekarz może korzystać z liczby bezwzględnej lub wartości skorygowanej do stopnia anemii. Medycyna Praktyczna opisuje orientacyjnie 0,5–1,5% albo 20–100 tys./µl, ale rozstrzyga zakres laboratorium².

Retikulocyty wysokie — możliwe przyczyny

Wzrost RET może oznaczać, że szpik przyspieszył produkcję czerwonych krwinek. Dzieje się tak między innymi:

po utracie krwi;
przy hemolizie, czyli skróconym przeżyciu erytrocytów;
podczas odpowiedzi na skuteczne leczenie niedoboru żelaza, B12 lub folianów;
po leczeniu niedokrwistości związanej z niewystarczającą erytropoetyną;
przy fizjologicznej adaptacji do niedotlenienia.

Wysokie RET nie oznaczają samodzielnie, że anemia została wyleczona. Najpierw sprawdza się hemoglobinę, bilirubinę, parametry hemolizy i kontekst leczenia.

Retikulocyty niskie — możliwe przyczyny

Niska odpowiedź retikulocytowa przy obniżonej hemoglobinie może świadczyć o tym, że szpik nie zwiększa produkcji wystarczająco. Możliwe przyczyny obejmują niedobór materiałów do krwiotworzenia, chorobę nerek, przewlekły stan zapalny, działanie leków lub chorobę szpiku.

Izolowane niskie RET przy prawidłowej hemoglobinie mogą mieć inne znaczenie. Nie należy na tej podstawie samodzielnie rozpoczynać suplementacji.

Ret-He, CHr i IRF

Ret-He albo CHr opisują zawartość hemoglobiny w młodych krwinkach. Ponieważ retikulocyty odzwierciedlają świeżą produkcję, parametr może szybko pokazywać dostępność żelaza dla krwiotworzenia i odpowiedź na leczenie. Przegląd naukowy wskazuje jego przydatność jako uzupełnienie morfologii, zwłaszcza gdy klasyczne markery żelaza są trudniejsze do interpretacji w stanie zapalnym³.

IRF to frakcja niedojrzałych retikulocytów. Może zmieniać się wcześniej niż łączna liczba RET, ale wartości zależą od aparatu. Nie każde laboratorium raportuje te wskaźniki.

NRBC — jądrzaste czerwone krwinki

NRBC, czasem oznaczane jako erytroblasty, są prekursorami czerwonych krwinek. U noworodków ich obecność może być fizjologiczna. U starszego dziecka lub dorosłego pojawienie się NRBC we krwi obwodowej może towarzyszyć silnemu stresowi szpiku, niedotlenieniu, ciężkiej infekcji, hemolizie, krwawieniu lub chorobie hematologicznej.

Analizator może skorygować WBC o obecność NRBC, ponieważ komórki te mogą wpływać na automatyczne liczenie. PTDL uwzględnia NRBC w zasadach raportowania i weryfikacji morfologii¹. Wynik wymaga oceny całego obrazu, a nie automatycznego przypisania jednej choroby.

IG — niedojrzałe granulocyty

IG obejmują młodsze formy granulocytów, które zwykle dojrzewają w szpiku. Ich wzrost może pojawić się, gdy organizm intensywnie reaguje na infekcję lub stan zapalny, ale występuje też w innych sytuacjach, w tym przy zaburzeniach szpiku.

Wynik IG# i IG% ocenia się razem z leukocytami, neutrofilami, objawami oraz ewentualnym rozmazem mikroskopowym. Niewielka automatyczna flaga nie jest samodzielnym rozpoznaniem infekcji bakteryjnej.

P-LCR i inne parametry płytek

P-LCR opisuje udział dużych płytek. Wraz z PLT, MPV, PDW i PCT należy do wskaźników płytkowych. Nazwy oraz zakresy mogą zależeć od producenta analizatora. Najpierw ocenia się liczbę płytek i komunikaty o agregatach.

Brak któregoś skrótu na raporcie nie oznacza, że morfologia została wykonana źle. Część parametrów wymaga odpowiedniego analizatora albo osobnego zlecenia.

Czy te parametry wskazują suplementację

Retikulocyty i Ret-He mogą pomagać lekarzowi ocenić krwiotworzenie i dostępność żelaza, ale nie zastępują rozpoznania niedoboru. Przyczyną słabej odpowiedzi może być żelazo, B12, foliany, choroba nerek, zapalenie lub problem ze szpikiem.

Nie należy przyjmować kilku składników „na młode krwinki” bez badań. Szczególnie ważne jest ustalenie źródła niedoboru żelaza i wykluczenie niedoboru B12 przed samodzielnym stosowaniem folianów.

Co zrobić z dodatkową flagą

Sprawdź, czy raport zawiera komentarz laboratorium i jaki jest wynik podstawowych linii: HGB, WBC i PLT. Porównaj wcześniejsze badania, uwzględnij wiek i ostatnie leczenie. Lekarz może zlecić kontrolę, rozmaz krwi, badania hemolizy, niedoborów lub szpiku.

Pilność zależy od całego stanu. Gorączka przy ciężkiej neutropenii, aktywne krwawienie, duszność, omdlenie lub szybko narastające osłabienie wymagają pilnej pomocy. Kolejność czytania raportu opisuje poradnik jak czytać wyniki badań krwi.