Eozynofile podwyższone i niskie — wynik EO

Eozynofile, oznaczane jako EO albo EOS, to rodzaj białych krwinek związany między innymi z reakcjami alergicznymi i obroną przed pasożytami. Podwyższony wynik nazywa się eozynofilią. Nie wskazuje jednak automatycznie alergii ani pasożyta — wymaga odniesienia do liczby bezwzględnej, objawów, leków i czasu trwania.

Najważniejsze informacje

EO# / EOS# to liczba bezwzględna, a EO% / EOS% — odsetek.
Eozynofilia może towarzyszyć alergii, astmie, chorobom skóry, zakażeniom pasożytniczym i reakcjom polekowym².
Niski wynik zwykle ma mniejsze znaczenie kliniczne niż podwyższony.
Liczy się wielkość i utrzymywanie się odchylenia oraz ewentualne zajęcie narządów.
Wyniku nie należy leczyć samodzielnie preparatem przeciwalergicznym ani „odrobaczaniem”.
Znaczna lub utrzymująca się eozynofilia wymaga oceny lekarskiej.

Co to są eozynofile

Eozynofile, czyli granulocyty kwasochłonne, powstają w szpiku i krążą we krwi, ale wiele ich działań zachodzi w tkankach. Uczestniczą w odpowiedzi na część pasożytów, reakcjach alergicznych oraz procesach zapalnych³.

Są jedną z frakcji leukocytów oznaczanych w rozmazie krwi¹. Rutynowy wynik nie mówi, z jakiego powodu komórek jest więcej.

EO# czy EO% — który wynik jest ważniejszy

Liczba bezwzględna EO# pokazuje, ile eozynofili znajduje się w objętości krwi. EO% zależy również od liczby neutrofili, limfocytów i pozostałych leukocytów. Można więc mieć podwyższony procent przy prawidłowej liczbie bezwzględnej.

Do oceny eozynofilii wykorzystuje się przede wszystkim liczbę bezwzględną. Medycyna Praktyczna opisuje eozynofilię przy wartości powyżej 500/µl, a hipereozynofilię przy co najmniej 1500/µl lub eozynofilowych naciekach w tkankach³. Zakres z własnego laboratorium nadal pozostaje podstawowym punktem odniesienia.

Eozynofile podwyższone — możliwe przyczyny

Najczęstsze kierunki oceny obejmują:

choroby alergiczne, takie jak astma, alergiczny nieżyt nosa czy wybrane choroby skóry;
zakażenia pasożytnicze — ich prawdopodobieństwo zależy od podróży, ekspozycji i objawów;
reakcje na leki;
choroby autoimmunologiczne i inne choroby zapalne;
wybrane choroby skóry, płuc lub przewodu pokarmowego;
rzadziej choroby układu krwiotwórczego i zespoły hipereozynofilowe.

Nie każdy rodzaj alergii podnosi eozynofile i nie każde zarażenie pasożytnicze daje eozynofilię. Sama morfologia nie rozstrzyga więc przyczyny².

Eozynofile niskie — co mogą oznaczać

Niski EO# może występować podczas ostrego stresu organizmu, w niektórych infekcjach albo pod wpływem glikokortykosteroidów. Ponieważ eozynofile stanowią małą część leukocytów, wynik bliski zeru może pojawić się przejściowo i zwykle jest mniej informacyjny niż wyraźny wzrost.

Znaczenie zależy od całego WBC i pozostałych parametrów. Izolowany niski odsetek przy prawidłowej morfologii często nie wymaga osobnego leczenia.

Eozynofile a alergia i pasożyty

Wzrost może być wskazówką, lecz nie jest testem potwierdzającym alergię ani pasożyta. Lekarz pyta o katar, świsty, duszność, zmiany skórne, dolegliwości jelitowe, podróże, kontakt ze zwierzętami i leki. Dopiero na tej podstawie dobiera badania.

Samodzielne „odrobaczanie” jest niewłaściwe: preparaty przeciwpasożytnicze mogą powodować działania niepożądane, a badania zależą od podejrzewanego pasożyta. Podobnie lek przeciwhistaminowy może zmniejszyć objawy alergii, ale nie służy do leczenia liczby EO bez rozpoznania.

Czy suplementacja obniża eozynofile

Nie ma suplementu przeznaczonego do normalizowania eozynofili. Dieta eliminacyjna bez potwierdzonej alergii może prowadzić do niedoborów i nie wyjaśnia wyniku. Jeśli odchylenie jest reakcją na lek, o zmianie terapii decyduje lekarz. Jeśli towarzyszy chorobie alergicznej lub zapalnej, leczy się tę chorobę.

Preparaty ziołowe i suplementy również mogą wywołać reakcję nadwrażliwości, dlatego trzeba uwzględnić je w liście przyjmowanych produktów.

Co zrobić z podwyższonym EO

Sprawdź EO#, EO%, WBC i cały rozmaz. Zanotuj nowe leki oraz suplementy, objawy alergiczne, skórne, oddechowe i jelitowe, a także niedawne podróże. Nie wykonuj przypadkowego szerokiego panelu testów na alergię bez rozmowy z lekarzem.

Pilnej oceny wymagają duszność, obrzęk twarzy, rozległa wysypka z gorączką, ból w klatce piersiowej, objawy neurologiczne albo szybko pogarszający się stan. Znaczna eozynofilia, szczególnie utrzymująca się i połączona z objawami narządowymi, wymaga dalszej diagnostyki³.