Bazofile podwyższone i niskie — wynik BASO

Bazofile, oznaczane jako BASO, są najmniej liczną grupą białych krwinek. Niewielka zmiana procentu może wynikać z małej liczby tych komórek lub ze zmiany innych leukocytów. Dlatego najpierw sprawdza się BASO#, cały rozmaz i to, czy odchylenie utrzymuje się w kolejnych badaniach.

Najważniejsze informacje

BASO# to liczba bezwzględna, BASO% — procent wśród wszystkich leukocytów.
Bazofile uczestniczą w reakcjach zapalnych i nadwrażliwości.
Izolowany niski wynik zazwyczaj ma niewielkie znaczenie.
Podwyższony BASO może towarzyszyć alergii lub przewlekłemu zapaleniu, ale utrzymująca się bazofilia wymaga też oceny hematologicznej.
Analizator może mieć trudność z bardzo małą populacją komórek; czasem znaczenie wyniku weryfikuje rozmaz mikroskopowy.
Nie istnieje suplement „na bazofile”.

Co to są bazofile

Bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne, zawierają substancje uczestniczące w reakcji zapalnej, w tym histaminę. Stanowią zwykle bardzo mały odsetek leukocytów, dlatego nawet niewielka zmiana liczby może wyraźnie wpłynąć na procent.

Standardowy raport morfologii z różnicowaniem podaje BASO# oraz BASO%, obok neutrofili, limfocytów, monocytów i eozynofili^1,2. Wynik nie jest osobnym testem alergicznym.

BASO# czy BASO% — co sprawdzić

Najpierw odczytaj liczbę bezwzględną. Wysoki BASO% przy prawidłowym BASO# może powstać wtedy, gdy zmniejszyła się liczba innej frakcji. Podobnie 0% po zaokrągleniu nie zawsze oznacza całkowity brak bazofili.

Zakres zależy od laboratorium i aparatu. Przy tak małej populacji znaczenie ma również jakość pomiaru oraz ewentualne komunikaty analizatora. PTDL opisuje sytuacje, w których flagi morfologii są podstawą do weryfikacji i oceny preparatu mikroskopowego¹.

Bazofile podwyższone — możliwe przyczyny

Zwiększenie bezwzględnej liczby bazofili nazywa się bazofilią. Może towarzyszyć:

wybranym chorobom alergicznym i reakcjom nadwrażliwości;
przewlekłym stanom zapalnym;
niedoczynności tarczycy;
okresowi po usunięciu śledziony;
niektórym zakażeniom;
rzadziej chorobom mieloproliferacyjnym układu krwiotwórczego.

Przy interpretacji ważne jest, czy rosną także leukocyty, neutrofile, eozynofile albo płytki oraz czy analizator zgłosił niedojrzałe komórki. Sama bazofilia nie pozwala wybrać jednej przyczyny.

Bazofile niskie — co mogą oznaczać

Niski wynik może pojawić się w ostrym stresie, infekcji, ciąży, nadczynności tarczycy albo podczas stosowania glikokortykosteroidów. Ponieważ bazofile są nieliczne, BASO bliskie zera przy prawidłej pozostałej morfologii często nie ma samodzielnego znaczenia klinicznego.

Inaczej ocenia się sytuację, w której równocześnie obniżone są różne rodzaje leukocytów, hemoglobina lub płytki. Wtedy nie chodzi już o izolowaną zmianę BASO, lecz o szerszy wzór morfologii.

Bazofile a alergia

Bazofile biorą udział w mechanizmach alergicznych, ale ich liczba we krwi nie potwierdza ani nie wyklucza alergii. Osoba z objawami alergicznymi może mieć prawidłowe BASO, a podwyższony wynik może mieć inne wyjaśnienie.

Diagnostykę alergii dobiera się do objawów i wywiadu. Nie ma uzasadnienia, aby na podstawie samego BASO rozpoczynać dietę eliminacyjną, kupować szeroki panel testów lub przewlekle przyjmować lek przeciwhistaminowy.

Jak obniżyć albo podnieść bazofile

Nie leczy się samej wartości BASO. Wynik związany z przejściowym stanem może wrócić do zakresu po jego ustąpieniu. Przy chorobie alergicznej, zapalnej, tarczycy lub układu krwiotwórczego leczenie zależy od rozpoznania.

Suplementacja nie jest standardowym sposobem regulowania bazofili. Jeśli lekarz podejrzewa niedobór wpływający szerzej na krwiotworzenie, zleca badania ukierunkowane na tę możliwość.

Co zrobić z wynikiem BASO poza zakresem

Sprawdź BASO#, BASO%, WBC i pozostały rozmaz. Porównaj z wcześniejszą morfologią, zanotuj alergie, infekcje i leki. Utrzymująca się wyraźna bazofilia, szczególnie z wysokim WBC, nieprawidłowymi płytkami, powiększeniem śledziony, nocnymi potami lub utratą masy ciała, wymaga konsultacji.

Lekarz może zalecić powtórzenie morfologii i rozmaz mikroskopowy. Sposób czytania całego raportu opisuje poradnik jak czytać wyniki badań krwi.