Monocyty podwyższone i niskie — wynik MONO

Monocyty to białe krwinki oznaczane jako MONO. Podwyższona liczba, czyli monocytoza, często jest przejściową częścią reakcji na infekcję lub okresu zdrowienia. Utrzymujące się odchylenie wymaga jednak oceny całego rozmazu, objawów i zmian w czasie, ponieważ samo MONO nie wskazuje jednej przyczyny.

Najważniejsze informacje

MONO# to liczba bezwzględna, a MONO% — udział monocytów wśród leukocytów.
Do oceny monocytozy ważniejsza jest liczba bezwzględna i to, czy odchylenie utrzymuje się.
Monocyty mogą wzrosnąć podczas zdrowienia po infekcji, w przewlekłym stanie zapalnym i przy wybranych zakażeniach.
Rzadziej utrzymująca się monocytoza wiąże się z chorobą układu krwiotwórczego.
Niski wynik izolowany zwykle ma mniejsze znaczenie niż zmiana obejmująca kilka linii komórkowych.
Nie ma suplementu przeznaczonego do samodzielnego „regulowania” monocytów.

Co robią monocyty

Monocyty powstają w szpiku, krążą we krwi, a następnie przechodzą do tkanek, gdzie mogą przekształcać się między innymi w makrofagi. Uczestniczą w pochłanianiu drobnoustrojów i uszkodzonych komórek oraz w organizowaniu odpowiedzi zapalnej.

Są jedną z pięciu frakcji leukocytów ocenianych w rozmazie krwi. Standardowy raport podaje zwykle MONO# w G/l oraz MONO%¹.

MONO# i MONO% — jak czytać wynik

Procent monocytów zależy od liczebności wszystkich białych krwinek. Jeśli zmniejszą się neutrofile, MONO% może względnie wzrosnąć, choć liczba monocytów pozostanie prawidłowa. Z tego powodu nie należy utożsamiać wysokiego odsetka z monocytozą bez sprawdzenia MONO#.

Zakres referencyjny zależy od wieku, laboratorium i metody. Najbezpieczniej korzystać z wartości podanej na swoim raporcie. U dzieci rozkład frakcji leukocytów jest inny niż u dorosłych, dlatego internetowa tabela dla dorosłych nie jest właściwym punktem odniesienia¹.

Monocyty podwyższone — możliwe przyczyny

Monocytoza może towarzyszyć:

okresowi zdrowienia po ostrej infekcji;
wybranym zakażeniom przewlekłym;
przewlekłym chorobom zapalnym i autoimmunologicznym;
stanowi po usunięciu śledziony;
regeneracji szpiku po przejściowym zahamowaniu jego pracy;
rzadziej chorobom mieloidalnym i innym nowotworom układu krwiotwórczego.

Przegląd dotyczący diagnostyki monocytozy podkreśla konieczność łączenia danych laboratoryjnych, wyglądu komórek, obrazu klinicznego i rozsądnie dobranych badań dodatkowych². Pojedynczy wynik po infekcji ma inne znaczenie niż narastająca monocytoza utrzymująca się przez miesiące.

Monocyty niskie — co mogą oznaczać

Obniżona liczba monocytów może pojawić się przejściowo w ostrym stresie organizmu, podczas ciężkiej infekcji lub pod wpływem niektórych leków. Bywa też elementem szerszego obniżenia krwinek przy leczeniu onkologicznym lub zaburzeniu pracy szpiku.

Izolowany niski MONO% przy prawidłowym MONO# często wynika z przewagi innej frakcji, na przykład neutrofili. Znaczenie rośnie, gdy równocześnie nieprawidłowe są WBC, hemoglobina albo płytki.

Monocyty podwyższone po infekcji

Wynik może wzrosnąć, gdy organizm porządkuje miejsce zapalenia i wraca do równowagi po zakażeniu. Jeśli objawy ustąpiły, a odchylenie jest niewielkie, lekarz może zalecić obserwację i kontrolną morfologię w wybranym terminie.

Nie można jednak automatycznie uznać każdego wzrostu za „końcówkę infekcji”. Znaczenie mają czas trwania, wielkość zmiany, pozostały rozmaz i objawy takie jak długotrwała gorączka, nocne poty, spadek masy ciała czy powiększone węzły.

Jak obniżyć albo podnieść monocyty

Nie ma odpowiedniej dla wszystkich diety czy suplementu. Jeśli monocytoza jest reakcją na infekcję, zwykle normalizuje się wraz z ustępowaniem przyczyny. Jeśli towarzyszy chorobie zapalnej, leczenie dotyczy tej choroby. Przy działaniu leku decyzję podejmuje lekarz.

Niedobory żywieniowe mogą wpływać na cały proces krwiotworzenia, ale samo MONO nie wskazuje, którego składnika brakuje. Przypadkowa suplementacja może więc nie pomóc i odsunąć właściwą ocenę.

Co zrobić z wynikiem MONO poza zakresem

Sprawdź MONO#, MONO%, WBC i pozostałe frakcje. Porównaj wynik z wcześniejszym, zanotuj ostatnie infekcje, leki oraz czas trwania objawów. Lekarz może zdecydować o powtórzeniu badania, rozmazie mikroskopowym lub dalszej diagnostyce.

Konsultacji wymaga wynik utrzymujący się lub rosnący, szczególnie gdy towarzyszą mu anemia, małopłytkowość, nieprawidłowe komórki w raporcie, długotrwała gorączka, nocne poty albo utrata masy ciała. Ogólne zasady wyjaśnia poradnik jak czytać wyniki badań krwi.