Jak przygotować się do testu HPV HR lub cytologii

Do testu HPV HR i cytologii przygotowuje się podobnie, ponieważ w obu przypadkach materiał pobiera się z szyjki macicy. Badania nie wykonuje się podczas miesiączki. Przed wizytą należy powstrzymać się od współżycia i nie stosować leków dopochwowych przez okres wskazany przez placówkę. Różne ośrodki podają nieco inne odstępy, dlatego instrukcja miejsca pobrania jest rozstrzygająca.

Najważniejsze informacje

• Termin należy ustalić poza krwawieniem miesiączkowym.
• Narodowy Instytut Onkologii zaleca unikanie współżycia przez dwa dni i odstawienie leków dopochwowych na 3–4 dni przed cytologią, o ile lekarz nie zaleci inaczej¹.
• Leczenia dopochwowego nie przerywa się samodzielnie: termin badania uzgadnia się z lekarzem.
• Po wcześniejszym badaniu ginekologicznym lub USG przezpochwowym warto zachować co najmniej jednodniowy odstęp².
• Objawów nie należy ukrywać ani odkładać konsultacji wyłącznie po to, aby spełnić warunki przesiewu.

Checklista przed testem HPV HR lub cytologią

Kilka dni przed pobraniem

1. Sprawdź instrukcję placówki i termin względem cyklu.
2. Ustal z lekarzem sposób postępowania, jeżeli stosujesz lek dopochwowy.
3. Unikaj współżycia przez czas wskazany przez ośrodek.
4. Nie wykonuj irygacji pochwy.
5. Przygotuj wcześniejsze wyniki HPV, cytologii, kolposkopii i leczenia ginekologicznego.

W dniu badania

1. Zastosuj zwykłą higienę zewnętrznych okolic intymnych bez irygacji.
2. Załóż wygodne ubranie i zabierz dokument tożsamości.
3. Przekaż osobie pobierającej informację o ciąży, krwawieniu, infekcji, lekach i wcześniejszych zabiegach na szyjce macicy.
4. Zgłoś ból, napięcie albo wcześniejsze trudne doświadczenia. Pozwala to dobrać tempo i sposób badania.

Kiedy najlepiej wykonać badanie

Pobrania nie planuje się podczas miesiączki. NIO jako preferowany okres wskazuje 5.–12. dzień cyklu, natomiast pacjent.gov.pl zaleca co najmniej cztery dni po zakończeniu krwawienia i nie później niż cztery dni przed spodziewaną miesiączką^1,2.

Rozbieżność nie oznacza, że jedna instrukcja jest błędna. Placówki mogą stosować własne procedury organizacyjne, a cykle różnią się długością. Najbezpieczniej podać datę ostatniej miesiączki podczas rejestracji i zastosować otrzymane zalecenie.

Co zrobić przy infekcji, plamieniu lub leczeniu

Upławy, pieczenie, ból, plamienie albo leczenie infekcji mogą wpływać na termin i jakość pobrania. W takiej sytuacji należy skontaktować się z placówką. Osoba medyczna zdecyduje, czy badanie przełożyć, czy potrzebna jest wcześniejsza konsultacja.

Krwawienie po współżyciu, po menopauzie albo inne niepokojące objawy wymagają oceny ginekologicznej niezależnie od harmonogramu programu. Test przesiewowy jest przeznaczony dla osób bez objawów, a nie do zastępowania diagnostyki.

Czy trzeba się golić lub być na czczo

Golenie okolic intymnych nie jest potrzebne i nie poprawia jakości próbki. Badanie nie wymaga pozostawania na czczo ani pełnego pęcherza, chyba że podczas tej samej wizyty zaplanowano inną procedurę z odrębnymi wymaganiami.

Pobranie materiału trwa krótko. W nowym programie NFZ jedna próbka służy najpierw do testu HPV HR, a przy wyniku dodatnim także do cytologii płynnej³.